Doanh nghiệp cần hiểu gì về nghĩa vụ thuế ngay từ đầu?

Nghĩa vụ thuế là gì?

Nghĩa vụ thuế là trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp trong việc kê khai, nộp và quyết toán các khoản thuế phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất – kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Ngay từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp đã phát sinh nghĩa vụ thuế, kể cả khi chưa có doanh thu.

Các loại thuế doanh nghiệp cần biết ngay từ đầu 

Các nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp hiện nay được quy định rõ tại Luật Quản lý thuế 2019, cùng các Nghị định và Thông tư hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Tài chính.

1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Căn cứ pháp lý: Luật Thuế GTGT 149/2025/QH15 - luật sửa đổi bổ sung có hiệu lực từ 01/01/2026

Điểm mới 2025:

• Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 200 triệu đồng/năm.
• Mặt hàng Phân bón, Máy móc nông nghiệp chuyển từ "Không chịu thuế" sang thuế suất 5% để hỗ trợ khấu trừ đầu vào cho sản xuất.

Phương pháp tính:

• Khấu trừ (thường là 10%): Dành cho doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán.
• Trực tiếp trên doanh thu: Áp dụng cho hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp có doanh thu dưới ngưỡng quy định.

 Thuế GTGT phải kê khai theo tháng hoặc quý, kể cả khi không phát sinh thuế phải nộp.

2. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là loại thuế trực tiếp đánh vào lợi nhuận của doanh nghiệp sau khi đã trừ các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ.

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
• Nghị định 91/2022/NĐ-CP của Chính phủ

Thuế suất áp dụng

• Thuế suất phổ biến: 20%
• Áp dụng trên lợi nhuận chịu thuế của doanh nghiệp

Nghĩa vụ tạm nộp thuế TNDN

Doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Tạm nộp thuế TNDN theo quý
• Tổng số thuế TNDN tạm nộp của 04 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm

Việc tạm nộp không đủ tỷ lệ quy định có thể dẫn đến bị tính tiền chậm nộp theo quy định pháp luật.

3. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phát sinh khi doanh nghiệp chi trả thu nhập cho người lao động hoặc cá nhân cung cấp dịch vụ.

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập cá nhân
• Thông tư 111/2013/TT-BTC

Trách nhiệm của doanh nghiệp

Doanh nghiệp đóng vai trò là đơn vị khấu trừ thuế, có trách nhiệm:

• Khấu trừ thuế TNCN tại nguồn khi chi trả lương, thưởng
• Kê khai và nộp thuế thay cho người lao động
• Quyết toán thuế TNCN theo đúng thời hạn

Nghĩa vụ kê khai thuế – Tuyệt đối không chủ quan

Căn cứ pháp lý

• Luật Quản lý thuế 2019
• Nghị định 126/2020/NĐ-CP

Sai lầm thường gặp: “Chưa có doanh thu thì không cần kê khai thuế.”

Thực tế pháp lý: Doanh nghiệp VẪN PHẢI nộp tờ khai thuế định kỳ (theo tháng hoặc quý), kể cả khi:

• Không phát sinh doanh thu
• Không phát sinh hóa đơn
• Không phát sinh số thuế phải nộp

Rủi ro vi phạm: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế có thể lên đến 25 triệu đồng, ngay cả trong trường hợp không phát sinh nghĩa vụ thuế.

Hóa đơn – chứng từ: nền tảng pháp lý của nghĩa vụ thuế

Hóa đơn điện tử

• Bắt buộc áp dụng 100% theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP
• Doanh nghiệp phải đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định

Chi phí hợp lý, hợp lệ: Chỉ những khoản chi

• Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp
• Phát sinh thực tế
• Phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh mới được chấp nhận khi xác định thuế TNDN.

Lưu trữ chứng từ: Chứng từ kế toán phải được lưu trữ tối thiểu 10 năm theo quy định.

Những rủi ro khi vi phạm nghĩa vụ thuế

Doanh nghiệp không tuân thủ đúng nghĩa vụ thuế có thể đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng, bao gồm:

• Bị đóng mã số thuế: Không thể xuất hóa đơn, hoạt động kinh doanh bị gián đoạn
• Bị truy thu thuế và phạt chậm nộp: Tiền chậm nộp được tính 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp
• Mất uy tín pháp lý và tài chính: Ảnh hưởng đến xếp hạng tín nhiệm khi vay vốn ngân hàng, tham gia đấu thầu hoặc gọi vốn đầu tư

Giải pháp cho doanh nghiệp mới thành lập

Để tránh sai sót ngay từ đầu, doanh nghiệp nên:

• Tìm hiểu kỹ quy định thuế cơ bản
• Sử dụng dịch vụ kế toán – thuế chuyên nghiệp
• Lập kế hoạch tài chính và thuế ngay từ khi thành lập
• Theo dõi hạn nộp thuế định kỳ

Hiểu rõ nghĩa vụ thuế ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là nền tảng để phát triển bền vững, minh bạch và hiệu quả. Đừng đợi đến khi bị xử phạt mới bắt đầu quan tâm đến thuế – vì khi đó, chi phí phải trả sẽ lớn hơn rất nhiều.

Nếu bạn đang:

• Mới thành lập doanh nghiệp và chưa rõ phải kê khai, nộp những loại thuế nào
• Lo lắng nộp chậm, kê khai sai dẫn đến bị phạt
• Không có nhân sự kế toán – thuế nội bộ

Dịch vụ kế toán – thuế trọn gói sẽ là giải pháp an toàn và tiết kiệm nhất cho bạn.

Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn nghĩa vụ thuế ban đầu cho doanh nghiệp mới thành lập.

CÔNG TY TNHH TÍN ĐẠI DƯƠNG

Địa chỉ: 129 Phùng Khoang - Đại Mỗ - Hà Nội.

Điện thoại: 0966 002 638

Email: [email protected]