Quy Trình Hạch Toán Kế Toán Giá Thành – Chuẩn & Dễ Nhớ Nhất 2025

Bước 1: Xác Định Đối Tượng Tập Hợp Chi Phí

Trước khi bắt đầu hạch toán, kế toán phải xác định rõ đối tượng theo dõi chi phí là gì. Tùy vào đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp, đối tượng có thể là:

• Phân xưởng
• Mã hàng
• Đơn hàng
• Lệnh sản xuất
• Công đoạn sản xuất

Theo Thông tư 99, doanh nghiệp được phép mở chi tiết TK 154, 155 và theo dõi chi tiết TK 622, 627 theo từng đối tượng sản xuất tương ứng. Đây là bước nền tảng — xác định sai đối tượng sẽ dẫn đến phân bổ chi phí sai toàn bộ.

Bước 2: Hạch Toán Chi Phí Nguyên Vật Liệu Trực Tiếp (TK 621)

Chi phí NVL trực tiếp được tập hợp vào TK 621, tùy từng tình huống:

Lưu ý: Phần NVL vượt định mức không được tính vào giá thành — phải kết chuyển thẳng sang TK 632 (Giá vốn hàng bán).

Bước 3: Hạch Toán Chi Phí Nhân Công Trực Tiếp (TK 622)

Chi phí nhân công trực tiếp gồm lương và các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất:

• Tiền lương: Nợ TK 622 / Có TK 334
• Các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT,...): Nợ TK 622 / Có TK 338
• Trích trước lương nghỉ phép: Nợ TK 622 / Có TK 335
• Khi nghỉ phép thực tế: Nợ TK 335 / Có TK 334
• Nhân công vượt mức bình thường: Nợ TK 632 / Có TK 622​

​

Bước 4: Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Chung (TK 627)

TK 627 tập hợp toàn bộ chi phí gián tiếp tại phân xưởng, bao gồm:

• Lương nhân viên phân xưởng: Nợ TK 627 / Có TK 334

• Trích theo lương: Nợ TK 627 / Có TK 338

• Xuất vật liệu phụ: Nợ TK 627 / Có TK 152

• Công cụ dụng cụ (CCDC): Nợ TK 627 / Có TK 153 (hoặc phân bổ dần: Nợ TK 242 / Có TK 153 → Nợ TK 627 / Có TK 242)

• Khấu hao TSCĐ: Nợ TK 627 / Có TK 214

• Dịch vụ mua ngoài: Nợ TK 627, 133 / Có TK 111, 112, 331

• Thuế, phí liên quan: Nợ TK 627 / Có TK 333​

​

Bước 5: Kết Chuyển Chi Phí Vào TK 154 (Chi Phí Sản Xuất Dở Dang)

Cuối kỳ, toàn bộ chi phí tập hợp ở TK 621, 622, 627 được kết chuyển vào TK 154:

NVL trực tiếp:

• Nợ TK 154 (phần trong định mức)
• Nợ TK 632 (phần vượt mức)
• Có TK 621

Nhân công trực tiếp:

• Nợ TK 154 (phần bình thường)
• Nợ TK 632 (phần vượt mức)
• Có TK 622

Chi phí sản xuất chung:

• Nếu sản lượng thực tế ≥ công suất bình thường: Nợ TK 154 / Có TK 627 (toàn bộ)
• Nếu sản lượng thực tế < công suất bình thường: Chỉ kết chuyển phần phân bổ được vào TK 154, phần còn lại kết chuyển thẳng sang TK 632​

Bước 6: Các Khoản Giảm Chi Phí TK 154 (Dễ Bị Bỏ Sót!)

Đây là bước nhiều kế toán hay quên, dẫn đến giá thành bị tính cao hơn thực tế:

• Phế liệu thu hồi: Nợ TK 152 / Có TK 154
• Bồi thường thiệt hại từ công nhân/người liên quan: Nợ TK 1388, 334 / Có TK 154

Cả hai khoản này đều làm giảm giá thành sản xuất — cần ghi nhận đầy đủ trước khi tính giá thành.

Bước 7: Khi Sản Phẩm Hoàn Thành

Sau bước này: Số dư còn lại của TK 154 = Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Bước 8: Khi Bán Thành Phẩm

Ghi nhận doanh thu:

• Nợ TK 111, 112, 131 Có TK 511 (doanh thu)
• Có TK 3331 (thuế GTGT đầu ra)

Ghi nhận giá vốn:

Nợ TK 632 / Có TK 155

Một số tình huống đặc biệt:

• Gửi bán: Nợ TK 157 / Có TK 155 → Khi bán được: Nợ TK 632 / Có TK 157
• Hàng bán bị trả lại: Nợ TK 521, 3331 / Có TK 111, 112, 131 → Đồng thời: Nợ TK 155 / Có TK 632

​

Nếu doanh nghiệp bạn đang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, FDI và cần kế toán thành thạo giá thành thực tế — đừng để sai sót nhỏ dẫn đến rủi ro lớn trong kiểm toán và quyết toán thuế.​

Liên Hệ Ngay để được hỗ trợ

Hotline: 0966 002 638
Email: [email protected]
Website: https://ketoanthuedaiduong.com/

Kế Toán Đại Dương – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về kế toán và thuế.