Những điểm mới trong xử phạt vi phạm thuế & hóa đơn theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP

1. Nghị định 125/2020/NĐ-CP – Cơ sở xử phạt vi phạm thuế & hóa đơn

Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ban hành ngày 19/10/2020 quy định chi tiết về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt đối với các vi phạm liên quan đến thuế và hóa đơn tại Việt Nam. Đây là văn bản nền tảng xác định rõ:

• Các hành vi như khai sai dẫn đến thiếu thuế, trốn thuế, vi phạm lập hóa đơn, sử dụng hóa đơn sai quy định sẽ bị phạt hành chính.
• Hình thức xử phạt gồm cảnh cáo, phạt tiền với mức khác nhau tùy loại hành vi; thậm chí có biện pháp bổ sung như đình chỉ hoạt động in hóa đơn.
• Nghị định còn quy định chi tiết thẩm quyền xử phạt và các thủ tục xử lý vi phạm hành chính.

2. Các điểm mới nổi bật của Nghị định 310/2025/NĐ-CP

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung từ 02/12/2025, có hiệu lực từ 16/01/2026, cập nhật nhiều nội dung mới nhằm thực thi quản lý thuế – hóa đơn chặt chẽ hơn. Các điểm mới chính gồm:

a) Mở rộng phạm vi và khái niệm vi phạm

• Mở rộng và làm rõ khái niệm vi phạm hành chính về thuế, để bao gồm thêm các khoản thu ngoài thuế như tiền thuê đất, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên, lợi nhuận sau thuế và một số nguồn thu khác do cơ quan thuế thu.
• Bổ sung trường hợp bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, chiến tranh…) là yếu tố được xem xét miễn xử phạt nếu xảy ra ngoài khả năng kiểm soát.

b) Quy định mức phạt rõ ràng hơn

• Mức phạt được căn cứ theo số lượng hóa đơn vi phạm (thay vì chỉ theo hành vi), ví dụ:
  • Không lập hóa đơn khi bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ có thể bị phạt đến 80 triệu đồng nếu vi phạm liên quan 50 hóa đơn trở lên.
  • Phạt tiền cụ thể khác nhau cho số lượng hóa đơn không lập hoặc lập sai thời điểm.
• Hành vi sai khai thuế dẫn tới thiếu số thuế phải nộp bị phạt 20% số thuế chưa nộp, hoặc 1–3 lần số thuế trốn nếu là hành vi trốn thuế.

c) Mở rộng đối tượng và thẩm quyền xử phạt

• Danh sách đối tượng bị xử phạt được bổ sung, bao gồm cả các tổ chức/cá nhân được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế thay cho người nộp thuế.
• Quy định mở rộng thẩm quyền xử phạt tới nhiều chức danh, như cán bộ thuế, người đứng đầu cơ quan thuế cấp huyện, tỉnh và chủ tịch UBND cấp xã bên cạnh các cơ quan được quy định trước đây.

Bảng so sánh Nghị định 125/2020 và Nghị định 310/2025