Hộ kinh doanh chú ý các bước cần làm ngay để chuyển đổi từ hộ kinh doanh khoán sang hộ kinh doanh kê khai thuế

1. Cơ sở pháp lý bắt buộc chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Theo Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội, kể từ 01/01/2026:

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không được tiếp tục áp dụng phương pháp thuế khoán, mà phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Điều này đồng nghĩa:

• Chấm dứt hoàn toàn hình thức ấn định thuế khoán.
• Hộ kinh doanh phải kê khai doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế thực tế.

Bên cạnh đó, Thông tư 86/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực từ 06/02/2025) quy định chi tiết về:

• Đăng ký thuế
• Quản lý thông tin người nộp thuế
• Sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh từ 01/7/2025.

2. 7 việc hộ kinh doanh cần làm ngay để chuyển sang kê khai thuế

Theo hướng dẫn từ cơ quan thuế và các nguồn pháp lý, hộ kinh doanh cần chủ động thực hiện sớm các bước sau:

Bước 1: Rà soát doanh thu năm 2025

• Xác định doanh thu thực tế (ví dụ: dưới hay trên 500 triệu đồng/năm).
• Đánh giá mức độ phù hợp với phương pháp kê khai.
• Đây là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế và cách kê khai sau này.

Bước 2: Kiểm kê hàng tồn kho

• Lập bảng kê tồn kho chi tiết.
• Làm căn cứ xác định chi phí hợp lý khi chuyển sang kê khai.
• Tránh rủi ro bị cơ quan thuế loại chi phí do không chứng minh được nguồn gốc.

Bước 3: Đăng ký hóa đơn điện tử

• Theo Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn, hộ kinh doanh kê khai phải sử dụng hóa đơn điện tử.
• Ưu tiên triển khai sớm để quen quy trình, tránh bị động.

Bước 4: Chuẩn bị sổ sách kế toán

• Áp dụng sổ sách kế toán đơn giản theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
• Ghi nhận đầy đủ doanh thu, chi phí, chứng từ đầu vào – đầu ra.
• Đây là yêu cầu bắt buộc khi kê khai thuế.

Bước 5: Cập nhật thông tin đăng ký thuế

• Thực hiện theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.
• Cập nhật thông tin cá nhân, ngành nghề, địa điểm kinh doanh.
• Đồng bộ số định danh cá nhân thay thế mã số thuế.

Bước 6: Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hộ kinh doanh

• Phục vụ giao dịch thanh toán, đối soát doanh thu.
• Giúp cơ quan thuế minh bạch dòng tiền, hạn chế rủi ro bị ấn định thuế.

Bước 7: Thực hiện kê khai thuế đúng mẫu, đúng kỳ

• Kê khai theo tháng hoặc quý theo quy định.
• Sử dụng hệ thống thuế điện tử của Tổng cục Thuế.
• Nộp thuế đúng hạn để tránh bị xử phạt hành chính.

3. Lợi ích khi chuyển sang kê khai thuế

Việc chuyển đổi không chỉ là nghĩa vụ, mà còn mang lại nhiều lợi ích:

• Minh bạch doanh thu – chi phí
• Hạn chế rủi ro bị truy thu, phạt thuế
• Tạo tiền đề để mở rộng quy mô, chuyển lên doanh nghiệp
• Phù hợp với xu hướng quản lý thuế hiện đại, số hóa

Các hộ kinh doanh cần lưu ý chuẩn bị sớm giúp giảm áp lực, tránh sai sót. Ngoài ra nên tham khảo tư vấn thuế, kế toán khi cần thiết.