Làm sao để tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định? Hướng dẫn chuẩn pháp lý 2026 theo Luật Thuế TNDN 2025

Vì sao nhiều doanh nghiệp “mất” ưu đãi thuế dù đủ điều kiện?

Thực tế thanh tra thuế cho thấy nhiều doanh nghiệp:

• Hoạt động đúng ngành ưu đãi
• Đầu tư đúng địa bàn
• Thuộc diện SME

Nhưng vẫn bị truy thu. Nguyên nhân không nằm ở việc “không đủ điều kiện”, mà ở việc:

• Áp dụng sai thời điểm miễn thuế
• Không hạch toán riêng thu nhập ưu đãi
• Thanh toán tiền mặt sai quy định
• Không cập nhật Luật Thuế TNDN 2025

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị:

• Phạt 20% số thuế khai thiếu
• Tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày
• Truy thu toàn bộ phần ưu đãi áp dụng sai

Vì vậy, tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định không chỉ là biết có chính sách, mà là hiểu rõ cách áp dụng.

Bản chất của ưu đãi thuế theo pháp luật 2026

Căn cứ Điều 16 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế có quyền hưởng ưu đãi theo quy định pháp luật. Tuy nhiên Nhà nước không “cấp tự động” ưu đãi. Doanh nghiệp phải:

• Tự xác định điều kiện
• Tự kê khai
• Tự chịu trách nhiệm

Nếu sai, cơ quan thuế có quyền điều chỉnh và xử phạt.

Các ưu đãi thuế quan trọng theo Luật Thuế TNDN 2025

1. Miễn và giảm thuế theo Điều 19 Luật Thuế TNDN 2025

Luật Thuế TNDN 2025 quy định:

• Miễn thuế 4 năm + giảm 50% trong 9 năm tiếp theo (đối với dự án công nghệ cao, địa bàn đặc biệt khó khăn)
• Miễn 2 năm + giảm 50% trong 4 năm tiếp theo (đối với dự án đầu tư mới thông thường)

Thuế suất ưu đãi gồm:

• 10% (dài hạn cho lĩnh vực đặc biệt ưu tiên)
• 15% (một số dự án sản xuất, hỗ trợ công nghiệp)
• 17% (địa bàn khó khăn)

Nếu không đủ điều kiện ưu đãi → áp dụng thuế suất phổ thông 20%.

Lưu ý cực kỳ quan trọng: Thời điểm miễn thuế được tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế, không phải từ năm thành lập. Đây là lỗi khiến nhiều doanh nghiệp bị truy thu.

Chính sách miễn thuế 3 năm cho SME theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP

Năm 2026 đánh dấu chính sách hỗ trợ mạnh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Nghị quyết 198/2025/QH15): Doanh nghiệp SME được miễn thuế TNDN 3 năm liên tục kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Tuy nhiên không áp dụng nếu:

• Doanh nghiệp được thành lập từ chia tách, hợp nhất
• Chuyển đổi nhằm mục đích hưởng ưu đãi

Điều này nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách.

Điều kiện bắt buộc để không bị mất ưu đãi

1. Hạch toán riêng thu nhập ưu đãi

• Nếu doanh nghiệp vừa có hoạt động ưu đãi vừa không ưu đãi: Phải hạch toán riêng phần thu nhập được hưởng ưu đãi.
• Nếu không tách được → toàn bộ thu nhập có thể bị tính theo thuế suất phổ thông 20%. Đây là điểm cơ quan thuế kiểm tra đầu tiên.

2. Quy định thanh toán từ 5 triệu đồng (áp dụng từ 01/07/2025)

Từ 01/07/2025: Khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu thanh toán tiền mặt:

• Chi phí bị loại
• Thu nhập chịu thuế tăng
• Làm thay đổi điều kiện ưu đãi

Rất nhiều doanh nghiệp mất ưu đãi không phải vì sai ngành nghề, mà vì sai quy trình thanh toán.

Quy trình 7 bước tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định

Bước 1: Xác định dự án có thuộc diện ưu đãi theo Luật Thuế TNDN 2025

Bước 2: Kiểm tra địa bàn đầu tư

Bước 3: Xác định tiêu chí SME (nếu áp dụng)

Bước 4: Thiết lập hệ thống kế toán tách biệt

Bước 5: Kiểm soát thanh toán ≥ 5 triệu đồng

Bước 6: Kê khai chính xác căn cứ pháp lý trong hồ sơ thuế

Bước 7: Rà soát định kỳ trước khi quyết toán

Rủi ro nếu áp dụng sai ưu đãi thuế

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP:

• Phạt 20% số thuế thiếu
• Tiền chậm nộp 0,03%/ngày
• Truy thu toàn bộ phần miễn giảm sai

Nếu có yếu tố gian lận → có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự. Số tiền phạt thường lớn hơn rất nhiều so với lợi ích thuế ban đầu.

Tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định - Chiến lược bền vững năm 2026

Doanh nghiệp muốn phát triển dài hạn cần:

• Cập nhật Luật Thuế TNDN 2025
• Áp dụng đúng Nghị định 20/2026/NĐ-CP
• Kiểm soát quy định thanh toán 5 triệu đồng
• Xây dựng hệ thống kế toán minh bạch

Ưu đãi thuế không phải “thủ thuật kế toán”, mà là chiến lược tài chính hợp pháp.

Năm 2026, chính sách ưu đãi thuế rõ ràng và minh bạch hơn, nhưng cũng kiểm soát chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp chỉ thực sự được hưởng lợi khi:

• Hiểu đúng điều kiện
• Áp dụng đúng thời điểm
• Vận hành kế toán chuẩn

Tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định là cơ hội tăng lợi nhuận, nhưng nếu sai sẽ trở thành rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Cần rà soát ưu đãi thuế trước khi quyết toán?

Nếu doanh nghiệp chưa chắc chắn mình có đang áp dụng đúng ưu đãi theo Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP, nên thực hiện rà soát trước khi cơ quan thuế kiểm tra.

Công ty Kế toán Đại Dương hỗ trợ:

✔ Kiểm tra điều kiện hưởng ưu đãi
✔ Rà soát rủi ro truy thu
✔ Tư vấn chiến lược thuế minh bạch – an toàn

Liên hệ để được tư vấn miễn phí và cập nhật chính sách thuế 2026 mới nhất.

Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế – kế toán.

Hotline: 0966 002 638

Email: [email protected]

Website: https://ketoanthuedaiduong.com