Luật Quản lý Thuế 108/2025/QH15: Những điểm mới quan trọng và tác động đến người nộp thuế

Luật Quản lý Thuế 108/2025/QH15 có tên chính thức là “Luật Quản lý Thuế 2025 – Law on Tax Administration” với số hiệu 108/2025/QH15, được ban hành ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 (theo quy định chung, với một số quy định kỹ thuật liên quan đến hóa đơn điện tử, kê khai số hóa có thể được áp dụng sớm hơn theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế).

Luật gồm 9 chương, 53 điều, quy định toàn diện về quản lý thuế và các khoản thu thuộc ngân sách Nhà nước.

Các điểm mới và điểm nổi bật chính của Luật Quản lý Thuế 108/2025/QH15

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Luật áp dụng cho tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân và cá nhân kinh doanh theo quy định pháp luật về thuế.
• Bổ sung điều khoản rõ ràng về đối tượng người nộp thuế là tổ chức và cá nhân nước ngoài:
  • Có kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
  • Hoạt động trên thương mại điện tử, nền tảng số cũng được coi là có nghĩa vụ thuế.

Điều này thể hiện nỗ lực siết quản lý với các giao dịch xuyên biên giới và thương mại điện tử — nhóm dễ phát sinh thất thu thuế nếu không kiểm soát hiệu quả.

2. Mở rộng và định nghĩa mới về người nộp thuế

Luật nhấn mạnh rằng:

• Tổ chức/cá nhân kinh doanh số, thương mại điện tử phải đăng ký nộp thuế đầy đủ.
• Thu nhập phát sinh từ nền tảng số đều thuộc diện chịu thuế theo pháp luật.
  Điều này nhằm đảm bảo các mô hình kinh doanh mới không “thoát” khỏi nghĩa vụ thuế qua kênh số.

3. Hệ thống quản lý thuế điện tử và số hóa

Luật quy định:

• Xây dựng và sử dụng Hệ thống quản lý thông tin thuế toàn diện (Tax Management Information System).
• Thuật ngữ này bao gồm hệ thống số hóa việc kê khai, nộp thuế, hoàn thuế và xử lý dữ liệu thuế tự động.
• Điều này hỗ trợ tự động hóa kê khai, tính toán, quyết toán thuế và quản lý dữ liệu người nộp thuế.

4. Quy định kê khai, nộp thuế và quyền – nghĩa vụ người nộp thuế

Luật quy định chi tiết:

• Người nộp thuế phải tự tính toán, kê khai, và nộp thuế theo quy định;
• Thuế có thể được tính và thông báo bởi cơ quan thuế trong trường hợp quy định cụ thể của Chính phủ;
• Người nộp thuế có quyền yêu cầu gia hạn nộp hồ sơ kê khai khi do sự cố bất khả kháng.

5. Hành vi bị cấm trong quản lý thuế

Luật quy định nghiêm các hành vi vi phạm như:

• Lợi dụng chức vụ để can thiệp, làm sai lệch hồ sơ thuế,
• Cản trở kiểm tra, cung cấp thông tin sai,
• Sử dụng bất hợp pháp thông tin cá nhân của người nộp thuế,
• Sử dụng hóa đơn điện tử sai mục đích…
  Các hành vi này có thể bị xử lý theo quy định hành chính hoặc hình sự tùy mức độ.

6. Quản lý rủi ro và phân loại người nộp thuế

Luật cho phép cơ quan thuế:

• Phân tích và đánh giá rủi ro theo mô hình hoạt động, ngành nghề, quy mô và tình trạng tuân thủ để áp dụng biện pháp ưu tiên kiểm tra phù hợp.
• Tăng hiệu quả thanh tra – kiểm tra thuế mà không gây phiền hà quá mức cho người tuân thủ tốt.

7. Thuế với thương mại điện tử và nền tảng số

Luật nhấn mạnh trách nhiệm kê khai, nộp thuế đối với:

• Bên bán trên sàn thương mại điện tử và
• Các tổ chức cá nhân hoạt động kinh doanh qua nền tảng số.
  Luật tạo hành lang pháp lý rõ ràng để thu đúng thuế đối với hoạt động số hóa – vốn là lĩnh vực dễ nảy sinh thất thu nếu không quản lý hiệu quả.

Như vậy, Luật Quản lý Thuế số 108/2025/QH15 là bước tiến quan trọng trong cải cách hệ thống thuế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân cần chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định mới để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.