Theo nội dung tài liệu, người lao động thuộc nhóm này có thể được xem xét nghỉ hưu thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường khi đáp ứng các điều kiện tương ứng:
Có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc.
Có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc thuộc danh mục nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định áp dụng.
Trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng lương hưu theo diện này có thể không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi.
Người lao động cần kiểm tra danh mục nghề nghiệp, thời gian làm việc và hồ sơ BHXH để xác định mình có thuộc đối tượng áp dụng hay không.
Nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non có nguyện vọng nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu bình thường không quá 5 năm có thể thuộc trường hợp được xem xét nghỉ hưu sớm theo điều kiện pháp luật quy định.
Theo tài liệu, điều kiện đáng chú ý gồm:
Có nguyện vọng nghỉ hưu trước tuổi.
Có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc.
Tài liệu dẫn chiếu Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, về chính sách đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non.
Trường hợp đáp ứng đúng điều kiện áp dụng có thể không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi. Người lao động cần đối chiếu quy định cụ thể và hồ sơ cá nhân trước khi thực hiện thủ tục.
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81% có thể được xem xét nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Các điều kiện được nêu trong tài liệu gồm:
Có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc.
Có kết luận về mức suy giảm khả năng lao động đáp ứng ngưỡng quy định.
Đối với trường hợp nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động, tỷ lệ hưởng lương hưu có thể bị giảm theo số năm nghỉ trước tuổi.
Vì vậy, ngoài việc kiểm tra điều kiện được nghỉ hưu sớm, người lao động nên tính toán mức lương hưu dự kiến để chủ động kế hoạch tài chính sau khi nghỉ việc.
Người lao động làm công việc khai thác than trong hầm lò có thể thuộc nhóm được nghỉ hưu trước tuổi tối đa 10 năm nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng.
Theo nội dung tài liệu, điều kiện gồm:
Có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc.
Có từ đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
Trường hợp đáp ứng đúng điều kiện hưởng lương hưu theo diện này có thể không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi.
Người lao động cần kiểm tra quá trình làm việc thực tế, hồ sơ xác nhận nghề nghiệp và thời gian đóng BHXH để xác định quyền lợi của mình.
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên có thể được xem xét nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm khi đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định.
Theo tài liệu, điều kiện đáng chú ý là có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc và mức suy giảm khả năng lao động đạt ngưỡng tương ứng.
Đối với trường hợp nghỉ hưu theo diện suy giảm khả năng lao động, tỷ lệ hưởng lương hưu có thể bị giảm do nghỉ trước tuổi theo quy định áp dụng.
Do đó, người lao động nên xác định chính xác tuổi nghỉ hưu, thời gian đóng BHXH và mức suy giảm khả năng lao động trước khi lập hồ sơ.
Người lao động bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao có thể thuộc trường hợp hưởng lương hưu không phụ thuộc vào giới hạn tuổi như các trường hợp nghỉ hưu thông thường, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật quy định.
Theo tài liệu, điều kiện về thời gian đóng BHXH bắt buộc là từ đủ 15 năm.
Người lao động cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh nguyên nhân nhiễm HIV/AIDS có liên quan đến tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao và các giấy tờ cần thiết khác.
Một trường hợp khác được đề cập trong tài liệu là người lao động có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên, trong đó:
Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục áp dụng.
Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Đối với nhóm này, tài liệu nêu trường hợp không quy định giới hạn tuổi hưởng lương hưu theo điều kiện đặc thù.
Tuy nhiên, người lao động cần đối chiếu đầy đủ các điều kiện pháp lý áp dụng cho hồ sơ của mình, đặc biệt là danh mục nghề nghiệp, thời gian đóng BHXH và kết luận giám định mức suy giảm khả năng lao động.
Không phải mọi trường hợp nghỉ hưu trước tuổi đều bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu. Việc có bị giảm hay không phụ thuộc vào căn cứ nghỉ hưu và điều kiện pháp luật áp dụng.
Theo tài liệu, một số nhóm có thể không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi nếu đáp ứng đúng điều kiện, bao gồm:
Người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn theo điều kiện tương ứng.
Nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non thuộc trường hợp áp dụng chính sách được nêu.
Người làm công việc khai thác than trong hầm lò đáp ứng điều kiện.
Cần lưu ý rằng việc thuộc một nhóm nghề nghiệp nêu trên không tự động đồng nghĩa với việc được hưởng lương hưu không giảm. Người lao động phải đáp ứng các điều kiện cụ thể của trường hợp áp dụng.
Theo nội dung tài liệu, đối với trường hợp nghỉ hưu theo Điều 65 Luật BHXH năm 2024 do suy giảm khả năng lao động, mức giảm được lưu ý như sau:
Mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi có thể bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu.
Nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng: không giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do thời gian nghỉ trước tuổi đó.
Nghỉ trước tuổi từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng: giảm 1%.
Việc xác định số tháng nghỉ trước tuổi và mức giảm cụ thể cần căn cứ quy định hiện hành, tuổi nghỉ hưu áp dụng cho từng người và hồ sơ thực tế.
Theo lộ trình tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường, tuổi nghỉ hưu năm 2026 được tài liệu nêu như sau:
Nam: 61 tuổi 6 tháng.
Nữ: 57 tuổi.
Đây là mốc tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường, không phải tuổi nghỉ hưu áp dụng chung cho mọi trường hợp đặc thù.
Tuổi nghỉ hưu cụ thể của từng người phải được xác định dựa trên tháng, năm sinh, thời điểm dự kiến nghỉ hưu và điều kiện làm việc theo quy định pháp luật hiện hành.
Để chủ động xác định điều kiện hưởng lương hưu, người lao động nên thực hiện các bước sau:
Bước 1: Kiểm tra quá trình đóng BHXH
Đối chiếu thời gian đóng BHXH bắt buộc trên hồ sơ hoặc dữ liệu BHXH để xác định số năm đã tham gia và các giai đoạn cần bổ sung, điều chỉnh nếu có.
Bước 2: Xác định nhóm điều kiện nghỉ hưu
Làm rõ mình thuộc nhóm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; khai thác than trong hầm lò; suy giảm khả năng lao động hay trường hợp đặc thù khác.
Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ chứng minh
Tùy từng trường hợp, hồ sơ có thể cần tài liệu xác nhận thời gian làm nghề, kết luận giám định mức suy giảm khả năng lao động và giấy tờ liên quan.
Bước 4: Tính toán thời điểm nghỉ hưu và quyền lợi
Đối chiếu tuổi nghỉ hưu, thời gian đóng BHXH, điều kiện hưởng và khả năng bị giảm tỷ lệ lương hưu để lựa chọn thời điểm phù hợp.
Bước 5: Liên hệ cơ quan BHXH để xác nhận điều kiện cụ thể
Trước khi chốt thời điểm nghỉ việc, người lao động nên kiểm tra hồ sơ với cơ quan BHXH hoặc đơn vị chuyên môn để tránh nhầm lẫn về điều kiện hưởng và quyền lợi.
Năm 2026, một số nhóm người lao động có thể được nghỉ hưu trước tuổi tối đa 5 năm, 10 năm hoặc thuộc trường hợp không quy định giới hạn tuổi hưởng lương hưu theo điều kiện đặc thù. Tuy nhiên, mỗi nhóm có yêu cầu riêng về thời gian đóng BHXH, nghề nghiệp, mức suy giảm khả năng lao động và hồ sơ chứng minh.
Việc kiểm tra kỹ điều kiện trước khi nghỉ hưu giúp người lao động chủ động hơn trong việc bảo đảm quyền lợi và xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn.
Kế Toán Đại Dương khuyến nghị người lao động đối chiếu quy định hiện hành và hồ sơ BHXH thực tế trước khi quyết định thời điểm nghỉ hưu.
