Top 12 nội dung cơ quan thuế thường kiểm tra khi quyết toán thuế doanh nghiệp

1. Doanh thu và thời điểm ghi nhận doanh thu

Đây là nội dung được kiểm tra đầu tiên nhằm xác định doanh nghiệp đã kê khai doanh thu đầy đủ hay chưa.

Cơ quan thuế sẽ đối chiếu

• Hóa đơn điện tử.

• Sổ sách kế toán.

• Sao kê ngân hàng.

• Hợp đồng và biên bản nghiệm thu.

Lưu ý

• Không bỏ sót doanh thu.

• Xuất hóa đơn đúng thời điểm theo quy định.

• Ghi nhận doanh thu đúng kỳ kế toán.

2. Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Không phải mọi khoản chi đều được tính vào chi phí hợp lý.

Hồ sơ cần có

• Hợp đồng.

• Hóa đơn hợp pháp.

• Biên bản nghiệm thu.

• Chứng từ thanh toán.

• Hồ sơ chứng minh phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Rủi ro

Các khoản chi thiếu hồ sơ hoặc không phục vụ hoạt động kinh doanh rất dễ bị loại khỏi chi phí được trừ.

3. Thanh toán không dùng tiền mặt

Đối với các khoản chi thuộc diện bắt buộc thanh toán qua ngân hàng, cơ quan thuế sẽ kiểm tra rất kỹ.

Kiểm tra

• Chứng từ chuyển khoản.

• Sao kê ngân hàng.

• Nội dung thanh toán.

Lưu ý

Thanh toán tiền mặt không đúng quy định có thể:

• Không được khấu trừ thuế GTGT.

• Không được tính vào chi phí hợp lý.

4. Thuế GTGT đầu vào

Thuế GTGT đầu vào chỉ được khấu trừ khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Nội dung kiểm tra

• Tính hợp pháp của hóa đơn.

• Điều kiện khấu trừ.

• Đối chiếu dữ liệu trên hệ thống hóa đơn điện tử.

Rủi ro

• Hóa đơn không hợp lệ.

• Hóa đơn của doanh nghiệp rủi ro.

• Hóa đơn thiếu điều kiện khấu trừ.

5. Thuế GTGT đầu ra

Doanh nghiệp cần kê khai đầy đủ doanh thu và áp dụng đúng mức thuế suất.

Cơ quan thuế sẽ kiểm tra

• Thuế suất áp dụng.

• Doanh thu chưa xuất hóa đơn.

• Việc kê khai đầy đủ doanh thu.

6. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Thuế TNCN thường được đối chiếu với dữ liệu BHXH và ngân hàng.

Kiểm tra

• Khấu trừ thuế.

• Kê khai.

• Nộp thuế.

• Hồ sơ người phụ thuộc.

Lưu ý

Sai sót về người phụ thuộc hoặc khấu trừ có thể dẫn đến truy thu và xử phạt.

7. Tiền lương và bảo hiểm

Khoản chi lương luôn là nội dung được kiểm tra kỹ.

Hồ sơ cần chuẩn bị

• Hợp đồng lao động.

• Bảng lương.

• Chứng từ chi trả.

• Hồ sơ BHXH.

• Quy chế tiền lương.

Rủi ro

Chi phí lương không có đầy đủ hồ sơ chứng minh có thể bị loại.

8. Công nợ phải thu, phải trả

Các khoản công nợ tồn đọng nhiều năm thường được yêu cầu giải trình.

Kiểm tra

• Đối chiếu công nợ.

• Biên bản xác nhận với khách hàng.

• Hồ sơ giải trình.

9. Hàng tồn kho

Doanh nghiệp cần quản lý tồn kho chính xác.

Nội dung đối chiếu

• Nhập – xuất – tồn.

• Kiểm kê thực tế.

• Định mức hao hụt.

Lưu ý

Chênh lệch giữa sổ sách và thực tế cần có căn cứ giải trình.

10. Tài sản cố định và công cụ dụng cụ

Cơ quan thuế sẽ rà soát toàn bộ hồ sơ tài sản.

Kiểm tra

• Hồ sơ mua sắm.

• Biên bản bàn giao.

• Hồ sơ khấu hao.

• Thời gian trích khấu hao.

Rủi ro

Khấu hao sai quy định có thể bị loại khỏi chi phí.

11. Giao dịch liên kết (nếu có)

Đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, cơ quan thuế sẽ kiểm tra hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị

• Hồ sơ quốc gia.

• Hồ sơ toàn cầu (nếu thuộc diện).

• Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

12. Các khoản chi có rủi ro cao

Một số khoản chi luôn được kiểm tra kỹ như:

Bao gồm

• Chi tiếp khách.

• Chi quảng cáo.

• Chi marketing.

• Chi công tác.

• Chi thuê cá nhân.

• Hoa hồng môi giới.

Lưu ý

Chuẩn bị đầy đủ:

• Hợp đồng.

• Hóa đơn.

• Chứng từ thanh toán.

• Hồ sơ chứng minh.

Hồ sơ doanh nghiệp nên chuẩn bị trước khi quyết toán thuế

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp nên rà soát đầy đủ:

Hồ sơ kế toán

• Hóa đơn điện tử.

• Hợp đồng kinh tế.

• Biên bản nghiệm thu.

• Phiếu nhập, xuất kho.

• Sao kê ngân hàng.

Hồ sơ nhân sự

• Hợp đồng lao động.

• Bảng lương.

• Hồ sơ BHXH.

Hồ sơ tài sản

• Hồ sơ tài sản cố định.

• Hồ sơ công cụ dụng cụ.

Hồ sơ công nợ

• Biên bản đối chiếu công nợ.

• Hồ sơ giải trình các khoản bất thường.

Mẹo giúp doanh nghiệp giảm rủi ro khi quyết toán thuế

Rà soát số liệu định kỳ

Đối chiếu giữa:

• Báo cáo tài chính.

• Sổ kế toán.

• Tờ khai thuế.

• Hóa đơn điện tử.

Lưu trữ hồ sơ khoa học

Sắp xếp hồ sơ theo từng năm và từng nghiệp vụ để dễ dàng cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.

Kiểm tra trước khi quyết toán

Nên thực hiện kiểm tra nội bộ để phát hiện và xử lý sai sót trước khi cơ quan thuế thanh tra.

Kết luận

Quyết toán thuế không chỉ là việc hoàn thành nghĩa vụ với cơ quan nhà nước mà còn là cơ hội để doanh nghiệp rà soát toàn bộ hệ thống kế toán, tài chính và thuế. Chủ động chuẩn bị hồ sơ, đối chiếu số liệu và tuân thủ đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro truy thu, xử phạt và tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định, bền vững.