Doanh nghiệp mới thành lập cần những thủ tục như thế nào?

Căn cứ pháp lý áp dụng cho doanh nghiệp mới thành lập (cập nhật 2026)

Căn cứ vào hệ thống pháp luật hiện hành, việc thành lập và vận hành doanh nghiệp được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

• Luật Doanh nghiệp 2020, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết về đăng ký doanh nghiệp
• Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (đã được sửa đổi, bổ sung và áp dụng thống nhất từ năm 2025 trở đi)
• Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển kinh tế tư nhân
• Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Đây là khung pháp lý chuẩn, đang được áp dụng trên thực tế, doanh nghiệp mới thành lập cần đặc biệt lưu ý.

Đăng ký doanh nghiệp: bước khởi đầu theo quy định mới

Căn cứ vào Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi 2025) và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2025:

• Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thực hiện hoàn toàn trực tuyến
• Người đại diện pháp luật sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID
• Thông tin đăng ký doanh nghiệp được liên thông tự động với cơ quan thuế để cấp mã số thuế

Trên thực tế, nếu hồ sơ hợp lệ, thời gian xử lý chỉ từ 01–03 ngày làm việc. Căn cứ vào quy định này, doanh nghiệp không cần nộp hồ sơ giấy như trước, đồng thời giảm đáng kể các thủ tục phát sinh sau đăng ký.

Kê khai thuế ban đầu: nghĩa vụ bắt buộc dù chưa có doanh thu

Một trong những hiểu nhầm phổ biến nhất là: “Doanh nghiệp mới chưa phát sinh doanh thu thì chưa cần làm thuế.” Quan điểm này không đúng. Căn cứ vào Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14, doanh nghiệp mới thành lập bắt buộc thực hiện kê khai thuế ban đầu, cụ thể:

• Nộp hồ sơ đăng ký thuế ban đầu (mẫu 01-ĐK-TCT)
• Đăng ký thông tin kế toán, phương pháp tính thuế, hình thức kê khai

Lưu ý quan trọng: Ở giai đoạn này, doanh nghiệp chưa phải kê khai ngay GTGT, TNDN hay TNCN, mà là đăng ký thông tin thuế nền tảng. Việc kê khai các sắc thuế sẽ thực hiện khi đến kỳ phát sinh nghĩa vụ.

Lệ phí môn bài (thay đổi lớn từ năm 2026)

Căn cứ vào Nghị quyết 198/2025/QH15:

• Doanh nghiệp thành lập trước năm 2026: Được miễn lệ phí môn bài năm đầu thành lập
• Từ ngày 01/01/2026: Bãi bỏ hoàn toàn lệ phí môn bài trên toàn quốc

Điều này có nghĩa là: Doanh nghiệp mới thành lập từ năm 2026 trở đi không cần kê khai, không cần nộp lệ phí môn bài, cũng không bị xử phạt liên quan đến sắc thuế này. Đây là một thay đổi rất lớn, giúp giảm gánh nặng thủ tục và chi phí cho doanh nghiệp mới.

Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử

Căn cứ vào Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC:

• Doanh nghiệp mới thành lập bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
• Điều kiện sử dụng:
  • Có chữ ký số
  • Thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế
  • Chỉ được xuất hóa đơn sau khi được cơ quan thuế chấp thuận

Căn cứ vào quy định này, nếu doanh nghiệp:

• Xuất hóa đơn khi chưa đăng ký
• Hoặc chưa được chấp thuận sử dụng

Có thể bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Nghĩa vụ kê khai thuế trong quá trình hoạt động

Khi doanh nghiệp bắt đầu vận hành, các nghĩa vụ thuế sẽ phát sinh theo kỳ:

• Thuế GTGT: kê khai theo tháng hoặc quý
• Thuế TNDN: tạm nộp theo quý, quyết toán cuối năm
• Thuế TNCN: nếu có chi trả thu nhập cho người lao động

Căn cứ vào Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp dù không phát sinh doanh thu vẫn phải nộp tờ khai đúng hạn (trường hợp tờ khai bằng 0).

Ưu đãi miễn thuế TNDN 3 năm đầu (điểm cần đặc biệt lưu ý)

Căn cứ vào Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• Đăng ký kinh doanh lần đầu
• Không hình thành từ chia, tách, sáp nhập

Được miễn thuế Thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Đây là chính sách ưu đãi rất lớn, nhưng không áp dụng đại trà, doanh nghiệp cần xác định đúng điều kiện để tránh hiểu sai.

Các thủ tục nội bộ thường bị bỏ sót

Ngoài các thủ tục pháp lý – thuế, doanh nghiệp mới thành lập còn cần:

• Treo biển hiệu tại trụ sở
• Lưu trữ hồ sơ pháp lý, hồ sơ kế toán
• Tổ chức hệ thống sổ sách kế toán ngay từ đầu

Dù không phải thủ tục “nộp cho cơ quan nhà nước”, nhưng nếu thiếu, doanh nghiệp vẫn có thể gặp rủi ro khi bị kiểm tra. Căn cứ vào toàn bộ các quy định pháp luật hiện hành đến năm 2026, có thể thấy rằng doanh nghiệp mới thành lập cần chuẩn bị kỹ lưỡng cả về pháp lý, thuế và nội bộ, thay vì chỉ dừng lại ở giấy phép kinh doanh.

Làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp:

• Tránh xử phạt không đáng có
• Tận dụng được ưu đãi thuế hợp pháp
• Vận hành ổn định và minh bạch về lâu dài

Nếu bạn muốn hỗ trợ trong việc hoàn thành các thủ tục hay vướng mắc về thành lập doanh nghiệp, hãy liên hệ với Kế toán Đại Dương để được hỗ trợ nhé.

Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế - kế toán - thành lập doanh nghiệp.

Hotline: 0966 002 638

Email: [email protected]

Website: https://ketoanthuedaiduong.com