Thành lập công ty ở Việt Nam năm 2026: Hướng dẫn chi tiết cho người mới

Cơ sở pháp lý về thành lập công ty tại Việt Nam năm 2026

Việc thành lập doanh nghiệp hiện nay được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật quan trọng sau:

• Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14
• Luật sửa đổi, bổ sung số 76/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025)
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2025, thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP)
• Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư
• Nghị quyết 198/2025/QH15 (bãi bỏ lệ phí môn bài từ 01/01/2026)

Như vậy, từ năm 2026, doanh nghiệp mới thành lập không còn phải nộp lệ phí môn bài, đây là điểm thay đổi quan trọng mà nhiều cá nhân, doanh nghiệp cần lưu ý khi chuẩn bị thành lập công ty.

Xác định ngành nghề kinh doanh trước khi thành lập công ty

Yêu cầu pháp lý về ngành nghề kinh doanh: Theo Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp được quyền tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm. Tuy nhiên, khi đăng ký thành lập công ty, ngành nghề kinh doanh phải:

• Phù hợp với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
• Được mã hóa đến mã ngành cấp 4
• Phân biệt rõ ngành nghề kinh doanh có điều kiện và không có điều kiện

Các ngành nghề kinh doanh có điều kiện như: giáo dục, du lịch, logistics, kế toán, kiểm toán,.. yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng thêm điều kiện về:

• Vốn pháp định
• Chứng chỉ hành nghề
• Giấy phép con

Lưu ý từ góc độ kế toán - thu, việc đăng ký ngành nghề không phù hợp hoặc quá hẹp có thể dẫn đến:

• Không xuất được hóa đơn đúng ngành
• Bị truy thu thuế khi cơ quan thuế kiểm tra
• Phải điều chỉnh, bổ sung hồ sơ nhiều lần

Doanh nghiệp mới nên đăng ký ngành nghề đủ rộng, có định hướng lâu dài và tham khảo ý kiến từ đơn vị tư vấn kế toán – pháp lý ngay từ đầu.

Lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, các loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam bao gồm:

• Doanh nghiệp tư nhân
• Công ty TNHH một thành viên
• Công ty TNHH hai thành viên trở lên
• Công ty cổ phần
• Công ty hợp danh

Nên chọn loại hình nào khi mới thành lập?

• Công ty TNHH: phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, quản lý đơn giản, rủi ro thấp
• Công ty cổ phần: phù hợp với doanh nghiệp có định hướng huy động vốn, mở rộng quy mô
• Doanh nghiệp tư nhân: thủ tục đơn giản nhưng chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm vô hạn

Từ góc nhìn kế toán, việc lựa chọn đúng loại hình doanh nghiệp giúp tối ưu quản trị tài chính, nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro pháp lý về sau.

Chuẩn bị vốn điều lệ khi thành lập công ty

Quy định về vốn điều lệ: Theo Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do thành viên, cổ đông cam kết góp vào doanh nghiệp. Hiện nay:

• Không quy định mức vốn điều lệ tối thiểu đối với đa số ngành nghề
• Chỉ một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện mới yêu cầu vốn pháp định

Đặc biệt, từ 01/01/2026, theo Nghị quyết 198/2025/QH15, lệ phí môn bài đã chính thức bị bãi bỏ, nên vốn điều lệ không còn ảnh hưởng đến nghĩa vụ lệ phí môn bài như trước đây.

Góc nhìn thực tế từ dịch vụ kế toán: Doanh nghiệp vẫn cần xác định vốn điều lệ hợp lý để

• Phù hợp quy mô hoạt động
• Tạo uy tín với đối tác, ngân hàng
• Tránh rủi ro khi không góp đủ vốn đúng thời hạn

Không nên đăng ký vốn quá thấp hoặc quá cao so với khả năng thực tế.

Xác định người đại diện theo pháp luật

Theo Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch.

Điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp luật phải:

• Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự
• Không thuộc đối tượng bị cấm quản lý doanh nghiệp
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của công ty

Trong thực tế, người đại diện theo pháp luật là người trực tiếp làm việc với:

• Cơ quan thuế
• Ngân hàng
• Đối tác và khách hàng

Việc lựa chọn người đại diện phù hợp giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và thuận lợi trong quản lý.

Đặt tên doanh nghiệp đúng quy định pháp luật

Theo Điều 37 Luật Doanh nghiệp 2020, tên doanh nghiệp phải bao gồm:

• Loại hình doanh nghiệp
• Tên riêng

Tên doanh nghiệp không được:

• Trùng hoặc gây nhầm lẫn với doanh nghiệp đã đăng ký
• Vi phạm thuần phong mỹ tục
• Sử dụng tên cơ quan nhà nước khi chưa được cho phép

Doanh nghiệp nên chuẩn bị 2-3 phương án tên để tránh bị từ chối khi đăng ký.

Xác định địa chỉ trụ sở chính hợp lệ

Theo Điều 42 Luật Doanh nghiệp 2020, trụ sở chính của doanh nghiệp phải:

• Có địa chỉ cụ thể, rõ ràng
• Thuộc quyền sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp

Lưu ý: Không được đặt trụ sở tại căn hộ chung cư để ở; Chỉ được sử dụng tòa nhà có chức năng kinh doanh hoặc hỗn hợp

Địa chỉ trụ sở ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Quản lý thuế
• Hóa đơn, chứng từ kế toán
• Công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng

Những điểm mới cần lưu ý khi thành lập công ty năm 2026

Theo Luật sửa đổi 76/2025/QH15:

• Bổ sung quy định về minh bạch chủ sở hữu hưởng lợi
• Đơn giản hóa một số thủ tục hành chính
• Đẩy mạnh đăng ký doanh nghiệp trực tuyến thông qua chữ ký số

Đây là xu hướng giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian nhưng cũng đòi hỏi sự chính xác cao ngay từ khâu chuẩn bị.

Vai trò của đơn vị kế toán trong giai đoạn chuẩn bị thành lập công ty

Trên thực tế, nhiều sai sót không phát sinh trong quá trình nộp hồ sơ mà xuất hiện từ giai đoạn chuẩn bị ban đầu, như:

• Đăng ký ngành nghề không phù hợp
• Chọn sai loại hình doanh nghiệp
• Xác định vốn điều lệ thiếu thực tế

Việc có đơn vị kế toán - thuế đồng hành ngay từ đầu giúp doanh nghiệp:

• Chuẩn bị hồ sơ đúng định hướng
• Hạn chế rủi ro pháp lý và thuế
• Thuận lợi cho công tác kế toán, kê khai thuế sau này

Nếu bạn đang có kế hoạch thành lập công ty ở Việt Nam năm 2026, Công ty Kế toán Đại Dương sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ ngay từ giai đoạn chuẩn bị, giúp doanh nghiệp khởi đầu đúng quy định và vận hành bền vững.

Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế – kế toán.

Hotline: 0966 002 638

Email: [email protected]

Website: https://ketoanthuedaiduong.com