Xuất hóa đơn điện tử năm 2026: Quy định, thời điểm và quy trình thực hiện đúng pháp luật

1 bầu chọn / điểm trung bình: 5
Xuất hóa đơn không chỉ là nghiệp vụ kế toán mà còn là dữ liệu trọng yếu để cơ quan Thuế quản lý doanh nghiệp. Từ năm 2026, với việc áp dụng quản lý thuế bằng Big Data và đối soát AI tự động, mọi sai sót về hóa đơn đều có thể bị phát hiện nhanh chóng. Thực tế, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là SME và doanh nghiệp mới thành lập vẫn xuất hóa đơn sai thời điểm hoặc không xuất hóa đơn khi đã phát sinh doanh thu, dẫn đến rủi ro bị xử phạt và truy thu thuế. Bài viết này được xây dựng từ góc nhìn đơn vị dịch vụ kế toán - thuế chuyên nghiệp, nhằm giúp doanh nghiệp hiểu đúng quy định và hạn chế tối đa rủi ro trong năm 2026.

Cơ sở pháp lý về xuất hóa đơn điện tử năm 2026

Hoạt động xuất hóa đơn hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản pháp luật sau:

  • Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14
  • Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ
  • Thông tư 78/2021/TT-BTC hướng dẫn áp dụng hóa đơn điện tử
  • Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn

Đến tháng 02/2026, các văn bản trên vẫn là nền tảng pháp lý cốt lõi và đang được áp dụng nghiêm ngặt trên toàn quốc.

Xuất hóa đơn là gì?

Xuất hóa đơn là việc người bán lập, ký số và phát hành hóa đơn điện tử nhằm ghi nhận giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo đúng quy định pháp luật.

Hóa đơn là căn cứ để:

  • Ghi nhận doanh thu kế toán
  • Xác định thuế GTGT, thuế TNDN
  • Kê khai, quyết toán thuế
  • Đối soát dữ liệu với cơ quan Thuế và ngân hàng

Doanh nghiệp phát sinh doanh thu thì bắt buộc phải xuất hóa đơn, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa.

Nội dung bắt buộc trên hóa đơn điện tử

Theo Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP Thông tư 78/2021/TT-BTC, hóa đơn điện tử hợp lệ phải có đầy đủ:

  • Tên hóa đơn, ký hiệu hóa đơn
  • Thông tin người bán (tên, mã số thuế, địa chỉ)
  • Thông tin người mua (nếu có)
  • Tên hàng hóa, dịch vụ
  • Đơn vị tính, số lượng, đơn giá
  • Thành tiền chưa thuế
  • Thuế suất và tiền thuế GTGT
  • Tổng tiền thanh toán
  • Ngày lập hóa đơn
  • Chữ ký số của người bán

Lưu ý quan trọng năm 2026: Ngày lập hóa đơn và ngày ký số phải trùng nhau. Việc ký lùi ngày gần như không còn khả thi, do hệ thống Thuế ghi nhận thời gian thực (real-time) thông qua chữ ký số và cổng tiếp nhận dữ liệu.

Thời điểm bắt buộc phải xuất hóa đơn

Theo Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp phải xuất hóa đơn tại các thời điểm sau:

1. Đối với bán hàng hóa

Xuất hóa đơn tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.

2. Đối với cung cấp dịch vụ

Xuất hóa đơn khi Hoàn thành dịch vụ, hoặc Thu tiền trước / trong quá trình cung cấp dịch vụ. Đây là lỗi phổ biến nhất khiến doanh nghiệp bị phạt và truy thu thuế. Lưu ý khoản đặt cọc, tạm ứng cho các dịch vụ như tư vấn, kế toán, khảo sát, thiết kế,.. chưa phải xuất hóa đơn nếu chưa đủ điều kiện ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực kế toán.

Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền - điểm nóng 2026

Từ năm 2026, cơ quan Thuế tăng cường giám sát bắt buộc đối với: Nhà hàng, Quán ăn, Khách sạn, Siêu thị, Bán lẻ, Dịch vụ trực tiếp với người tiêu dùng Các doanh nghiệp thuộc nhóm này phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, với dữ liệu:

  • Được gửi trực tiếp về cơ quan Thuế
  • Không qua bước “lựa chọn xuất hay không”

Đây là công cụ quan trọng để cơ quan Thuế chống thất thu và che giấu doanh thu.

Quy trình 6 bước xuất hóa đơn điện tử đúng pháp luật

Bước 1: Kiểm tra điều kiện

  • Đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử
  • Có chữ ký số hợp lệ
  • Ngành nghề kinh doanh phù hợp
  • Phần mềm hóa đơn được cấp phép

Bước 2: Xác định đúng thời điểm

  • Bán hàng → thời điểm giao hàng
  • Dịch vụ → hoàn thành hoặc thu tiền
  • Biếu, tặng → vẫn phải xuất hóa đơn

Bước 3: Chuẩn bị thông tin

  • Thông tin người mua
  • Nội dung hàng hóa, dịch vụ
  • Thuế suất GTGT
  • Hợp đồng, biên bản nghiệm thu (nếu có)

Bước 4: Lập hóa đơn

  • Nhập đúng nội dung
  • Kiểm tra kỹ trước khi ký số

Bước 5: Ký số và phát hành

  • Ký số đúng thời điểm
  • Gửi hóa đơn cho khách hàng

Bước 6: Lưu trữ và kê khai thuế

  • Lưu trữ hóa đơn đúng quy định
  • Kê khai thuế đúng kỳ
  • Đối chiếu doanh thu - dòng tiền - hóa đơn

Đối soát AI tự động - rủi ro doanh nghiệp cần biết

Từ năm 2026, hệ thống của Tổng cục Thuế:

  • Tự động đối soát hóa đơn - tờ khai - dòng tiền
  • Phát hiện chênh lệch gần như ngay lập tức
  • Gửi Thông báo yêu cầu giải trình qua email doanh nghiệp

Doanh nghiệp không còn “độ trễ an toàn” nếu xuất hóa đơn sai.

Bảng tổng hợp rủi ro và mức xử phạt về hóa đơn (Căn cứ: Nghị định 125/2020/NĐ-CP)

 

 

 

Hành vi vi phạm

Mức phạt (Doanh nghiệp)

Hệ quả đi kèm

Không xuất hóa đơn

10 - 20 triệu đồng

Truy thu thuế GTGT, TNDN

Xuất hóa đơn sai thời điểm

4 - 8 triệu đồng

Người mua bị loại chi phí

Ghi sai nội dung hóa đơn

2 - 4 triệu đồng

Phải lập hóa đơn điều chỉnh

Vai trò của dịch vụ kế toán trong quản lý hóa đơn

Đơn vị kế toán chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp:

  • Tư vấn đúng thời điểm xuất hóa đơn
  • Kiểm soát nội dung và thuế suất
  • Đối soát dữ liệu định kỳ
  • Hạn chế rủi ro thanh tra - kiểm tra thuế

Kế Toán Đại Dương không chỉ làm sổ sách, mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị rủi ro thuế dài hạn.

Trong bối cảnh quản lý thuế bằng dữ liệu lớn và AI, xuất hóa đơn đúng - đủ - kịp thời không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp càng chủ động kiểm soát hóa đơn sớm, rủi ro pháp lý càng thấp và hoạt động càng bền vững.

Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế – kế toán.

Hotline: 0966 002 638

Email: [email protected]

Website: https://ketoanthuedaiduong.com/

0966002638