Theo Điều 3 được đề cập trong tài liệu, cơ quan thuế thực hiện quản lý và kiểm tra đối với giao dịch liên kết theo nguyên tắc của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
Nguyên tắc giao dịch độc lập
Việc xác định và quản lý giao dịch liên kết cần bảo đảm nguyên tắc giao dịch độc lập, trong đó thông tin và hồ sơ phải:
Đầy đủ.
Trung thực.
Phản ánh đúng bản chất giao dịch.
Tuân thủ pháp luật về quản lý thuế.
Đây là nguyên tắc quan trọng để doanh nghiệp xác định nghĩa vụ thuế và chứng minh tính phù hợp của các giao dịch phát sinh với bên liên kết.
Làm rõ thuật ngữ
Nghị định bổ sung và hoàn thiện một số thuật ngữ quan trọng, bao gồm:
Công ty mẹ tối cao.
Hiệp định thuế.
Giao dịch liên kết.
Hồ sơ quốc gia.
Hồ sơ toàn cầu.
Tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống.
Việc chuẩn hóa các khái niệm giúp doanh nghiệp có cơ sở rõ ràng hơn trong việc xác định phạm vi giao dịch liên kết và nghĩa vụ lập hồ sơ.
Theo nội dung tại Điều 17, cơ sở dữ liệu được sử dụng trong kê khai và quản lý giá giao dịch liên kết được ưu tiên theo trình tự:
Cơ sở dữ liệu được công bố công khai.
Cơ sở dữ liệu thương mại.
Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.
Quy định này tạo cơ sở cho việc lựa chọn nguồn dữ liệu khi thực hiện phân tích, so sánh và xác định giá giao dịch liên kết.
Nghị định bổ sung trường hợp không áp dụng mối quan hệ liên kết theo quy định tại điểm b.3 khoản 2 Điều 5.
Theo nội dung infographic, có sự điều chỉnh liên quan đến trường hợp:
Doanh nghiệp bán hàng cho doanh nghiệp.
Có tỷ lệ vốn Nhà nước sở hữu gián tiếp.
Xem xét ngưỡng sở hữu vốn dưới 10% theo điều kiện được quy định.
Việc bổ sung quy định này có ý nghĩa trong việc xác định chính xác doanh nghiệp có thuộc đối tượng phát sinh quan hệ liên kết hay không.
Giao dịch mượn, cho mượn tài sản
Một trong những điểm đáng chú ý là việc bổ sung trường hợp xác định quan hệ liên kết thông qua giao dịch với cá nhân.
Theo nội dung tài liệu, doanh nghiệp phát sinh các giao dịch như:
Mượn.
Cho mượn.
Với tỷ trọng giao dịch từ 10% tổng số giao dịch trong kỳ và cá nhân liên quan thuộc một trong các trường hợp được quy định tại điểm g khoản 2 Điều 5, doanh nghiệp cần xem xét nghĩa vụ liên quan đến giao dịch liên kết.
Quyền của người nộp thuế
Người nộp thuế có quyền thực hiện theo các quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật có liên quan.
Nghĩa vụ cần lưu ý
Người nộp thuế cần:
Kê khai đầy đủ thông tin về quan hệ và giao dịch liên kết.
Lập, lưu giữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi được yêu cầu.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.
Ngưỡng 750 triệu EUR
Tài liệu nhấn mạnh ngưỡng 750 triệu EUR liên quan đến doanh thu hợp nhất toàn cầu của công ty mẹ tối cao để xác định nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo quy định tại Điều 19.
Các ngưỡng 200 tỷ đồng và 500 tỷ đồng
Một số trường hợp được xem xét miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cần lưu ý các ngưỡng doanh thu và giá trị giao dịch theo quy định.
Trong đó, infographic đề cập các mốc:
Dưới 200 tỷ đồng.
Dưới 500 tỷ đồng.
Doanh nghiệp cần đối chiếu cụ thể với điều kiện áp dụng của từng trường hợp để xác định nghĩa vụ của mình.
Trường hợp phải nộp
Theo nội dung tổng hợp tại Điều 19, doanh nghiệp cần xem xét nghĩa vụ nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia trong các trường hợp như:
Công ty mẹ tối cao không có nghĩa vụ lập, nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia tại nước cư trú.
Quốc gia, vùng lãnh thổ nơi công ty mẹ tối cao là đối tượng cư trú không có thỏa thuận trao đổi thông tin quốc gia với Việt Nam.
Quốc gia, vùng lãnh thổ nơi công ty mẹ tối cao là đối tượng cư trú có thỏa thuận trao đổi thông tin nhưng có tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống.
Trường hợp không phải nộp
Ngược lại, nghĩa vụ có thể không phát sinh trong một số trường hợp theo điều kiện của quy định, như:
Báo cáo của công ty mẹ tối cao được trao đổi tự động với cơ quan thuế của Việt Nam.
Công ty mẹ tối cao đã lập Báo cáo CbCR và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Một số trường hợp đặc biệt về ngưỡng doanh thu và quan hệ trao đổi thông tin giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ.
Trách nhiệm của cơ quan thuế
Cơ quan thuế có trách nhiệm:
Sử dụng dữ liệu không sử dụng Báo cáo CbCR để ước lượng hoặc ấn định giá giao dịch liên kết.
Xây dựng chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện.
Căn cứ dữ liệu kê khai của người nộp thuế, cơ sở dữ liệu lợi nhuận ngành và các thông tin liên quan.
Hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ phù hợp với từng cấp và tăng cường chia sẻ dữ liệu liên ngành.
Vai trò của cơ quan, tổ chức có liên quan
Các bộ, ngành và địa phương phối hợp với cơ quan thuế trong việc:
Chia sẻ dữ liệu.
Hỗ trợ xác minh.
Phục vụ công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Định dạng báo cáo
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia được thực hiện theo định dạng XML đã được mã hóa theo nội dung quy định.
Phương thức nộp
Báo cáo được nộp thông qua Hệ thống thông tin của cơ quan thuế.
Các mốc thời hạn cần chú ý
Doanh nghiệp cần lưu ý một số mốc thời hạn được nêu trong tài liệu:
Nộp lần đầu khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ và cập nhật khi có thay đổi.
Thời hạn nộp chậm nhất là ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.
Thời hạn nộp chậm nhất theo kỳ kế toán năm phát sinh nghĩa vụ.
Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi nghĩa vụ và đối chiếu với tình trạng thực tế của tập đoàn để thực hiện đúng thời hạn.
Doanh nghiệp cần chủ động rà soát giao dịch liên kết
Những thay đổi theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ hoạt động có liên quan đến giao dịch liên kết.
Các nội dung cần ưu tiên rà soát
Doanh nghiệp nên tập trung kiểm tra:
Có phát sinh quan hệ liên kết theo quy định mới hay không.
Các giao dịch với cá nhân có thuộc trường hợp xác định quan hệ liên kết hay không.
Doanh thu và giá trị giao dịch có thuộc ngưỡng được miễn lập hồ sơ hay không.
Nghĩa vụ lập Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo CbCR.
Nguồn cơ sở dữ liệu sử dụng để xác định giá giao dịch liên kết.
Thời hạn và phương thức nộp các hồ sơ, báo cáo liên quan.
Kết luận
Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026, mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến nguyên tắc áp dụng, xác định quan hệ liên kết, cơ sở dữ liệu, nghĩa vụ lập hồ sơ, ngưỡng doanh thu và quy định về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia để chủ động tuân thủ và hạn chế rủi ro về thuế.
Hotline: 0966002638
Email: [email protected]
Website: https://ketoanthuedaiduong.com/
Kế toán Đại Dương - Đồng hành cùng bạn trong mọi vấn đề về kế toán - thuế!
