Chính phủ đã ban hành Nghị định 362/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, quy định chi tiết việc thi hành Luật Phí và lệ phí năm 2015. Nghị định có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế các quy định trước đây, nhằm chuẩn hóa quy trình khai, thu, nộp, quản lý và quyết toán phí, lệ phí, bảo đảm thống nhất trong thực hiện trên phạm vi cả nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định 362/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về:

·         Khai, thu, nộp phí và lệ phí;

·         Quyết toán phí;

·         Quản lý và sử dụng phí;

·         Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đối tượng áp dụng bao gồm người nộp phí, lệ phí, tổ chức thu phí, lệ phí (cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức được giao cung cấp dịch vụ công) và các chủ thể liên quan khác.

Quy định về kê khai, thu và nộp phí, lệ phí

Theo Nghị định, việc kê khai và nộp phí, lệ phí được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Người nộp phí, lệ phí thực hiện kê khai theo tháng, quý, năm hoặc theo từng lần phát sinh, tùy thuộc vào từng loại phí, lệ phí cụ thể.

Việc nộp tiền phí, lệ phí được thực hiện thông qua:

·         Kho bạc Nhà nước;

·         Tổ chức thu phí, lệ phí vào tài khoản chuyên thu hoặc tài khoản phí chờ nộp ngân sách nhà nước;

·         Các tổ chức trung gian trong trường hợp thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Tổ chức, cá nhân nhận tiền phí, lệ phí có trách nhiệm chuyển toàn bộ số tiền đã thu vào ngân sách nhà nước trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm thu.

Quy định về khai, nộp và quyết toán phí

Tổ chức thu phí có trách nhiệm kê khai, nộp và quyết toán số tiền phí thu được hằng năm với cơ quan quản lý thuế theo quy định. Việc quyết toán phí được thực hiện thống nhất với chế độ kế toán, chứng từ và quản lý thu ngân sách nhà nước.

Đối với một số khoản phí đặc thù, Nghị định quy định rõ trường hợp không phải kê khai nhưng vẫn phải nộp theo đúng quy định pháp luật.

Quản lý, sử dụng phí và đồng tiền thu phí

Nghị định 362/2025/NĐ-CP quy định:

·         Phí, lệ phí thu tại Việt Nam bằng đồng Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật cho phép thu bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi;

·         Phí do cơ quan nhà nước thu phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước;

·         Phí do đơn vị sự nghiệp công lập hoặc tổ chức được giao cung cấp dịch vụ công thu được được để lại một phần hoặc toàn bộ để trang trải chi phí theo quy định; phần còn lại phải nộp ngân sách nhà nước.

Tiền chậm nộp và xử lý vi phạm

Trường hợp không thực hiện đúng nghĩa vụ nộp phí, lệ phí hoặc quyết toán phí, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thực hiện nộp tiền chậm nộp và có thể bị cưỡng chế thi hành theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Nghị định 362/2025/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc khai, thu, nộp, quản lý và quyết toán phí, lệ phí từ ngày 01/01/2026. Việc nắm rõ các quy định tại Nghị định này giúp cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm