Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp luôn bắt đầu từ việc mua nguyên vật liệu (NVL) để phục vụ quá trình chế tạo sản phẩm. Khi doanh nghiệp mua nguyên vật liệu, kế toán cần ghi nhận đầy đủ giá trị hàng hóa nhập kho cũng như các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Thông thường, các khoản mục cần ghi nhận bao gồm:
Trong hệ thống kế toán, các tài khoản thường được sử dụng gồm:
Bút toán kế toán thường được thực hiện như sau:
Nợ TK 152 - Giá trị nguyên vật liệu nhập kho
Nợ TK 133 - Thuế GTGT đầu vào
Có TK 331 - Phải trả người bán
Việc ghi nhận chính xác ngay từ khâu mua nguyên vật liệu sẽ giúp doanh nghiệp quản lý tốt chi phí đầu vào và tránh sai sót trong quá trình tính giá thành sản phẩm sau này.
Sau khi nguyên vật liệu được nhập kho, doanh nghiệp sẽ tiến hành xuất nguyên vật liệu để phục vụ hoạt động sản xuất. Ở giai đoạn này, kế toán cần tập hợp toàn bộ các chi phí phát sinh liên quan đến quá trình sản xuất.
Trong doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất thường được chia thành ba nhóm chính:
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Đây là chi phí của các loại nguyên vật liệu được sử dụng trực tiếp để tạo ra sản phẩm. Khoản chi phí này được phản ánh trên: TK 621 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp
Bao gồm tiền lương và các khoản phụ cấp của công nhân trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất.
Tài khoản kế toán sử dụng: TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí sản xuất chung
Đây là các chi phí phục vụ cho hoạt động sản xuất nhưng không gắn trực tiếp với từng sản phẩm cụ thể, chẳng hạn như:
Tài khoản sử dụng: TK 627 - Chi phí sản xuất chung
Sau khi tập hợp các khoản chi phí này, kế toán sẽ thực hiện bút toán:
Nợ TK 621, 622, 627
Có TK 152, 334, 338, 214
Việc tập hợp đầy đủ chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác mức chi phí cần thiết để tạo ra sản phẩm.
Khi quá trình sản xuất kết thúc, kế toán cần tiến hành tính giá thành sản phẩm hoàn thành dựa trên toàn bộ chi phí đã được tập hợp. Các tài khoản kế toán thường sử dụng gồm: TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang, TK 155 - Thành phẩm

Trước tiên, chi phí sản xuất được kết chuyển vào tài khoản chi phí sản xuất dở dang: Nợ TK 154; Có TK 621, 622, 627
Sau khi sản phẩm hoàn thành và nhập kho, kế toán ghi nhận: Nợ TK 155 - Thành phẩm; Có TK 154 -Chi phí sản xuất dở dang
Việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách giá bán hợp lý và kiểm soát hiệu quả hoạt động sản xuất.
Bên cạnh chi phí sản xuất, doanh nghiệp còn phát sinh nhiều khoản chi phí liên quan đến hoạt động bán hàng và quản lý doanh nghiệp. Hai loại chi phí quan trọng gồm:
Chi phí bán hàng bao gồm các khoản chi phí phục vụ cho quá trình tiêu thụ sản phẩm như:
Tài khoản sử dụng: TK 641 - Chi phí bán hàng
Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí phục vụ công tác quản lý chung như:
Tài khoản sử dụng: TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp
Bút toán kế toán:
Nợ TK 641, 642
Có TK 111, 112, 331, 334, 214
Những khoản chi phí này sẽ được tập hợp để xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ.
Khi doanh nghiệp bán sản phẩm cho khách hàng, kế toán cần ghi nhận doanh thu cũng như giá vốn hàng bán. Các tài khoản thường được sử dụng gồm:
Bút toán ghi nhận doanh thu:
Nợ TK 131
Có TK 511
Có TK 3331
Đồng thời, kế toán ghi nhận giá vốn hàng bán:
Nợ TK 632
Có TK 155
Sau khi ghi nhận đầy đủ doanh thu và chi phí, kế toán sẽ tiến hành kết chuyển để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.
Bước cuối cùng trong quy trình kế toán là lập báo cáo tài chính và thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Theo quy định tại Luật Kế toán 2015, doanh nghiệp cần lập các báo cáo tài chính cơ bản như:
Ngoài ra, doanh nghiệp phải thực hiện quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định pháp luật.
Các tài khoản kế toán liên quan gồm:
Bút toán ghi nhận chi phí thuế:
Nợ TK 8211
Có TK 3334
Sau đó kế toán xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ thông qua TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh.
Quy trình hạch toán kế toán trong công ty sản xuất là một chuỗi nghiệp vụ liên kết chặt chẽ từ mua nguyên vật liệu, tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm cho đến ghi nhận doanh thu và lập báo cáo tài chính. Việc thực hiện đúng quy trình này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí mà còn đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán và thuế.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh, một hệ thống kế toán minh bạch và chuyên nghiệp sẽ là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và phát triển bền vững.
Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế - kế toán.
Hotline: 0966 002 638
Email: [email protected]
Website: https://ketoanthuedaiduong.com/