Trong quá trình vận hành, kế toán không chỉ là bộ phận ghi chép số liệu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, nghĩa vụ thuế và mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Vì vậy, lựa chọn mô hình kế toán phù hợp là quyết định mang tính chiến lược. Hiện nay, đa số doanh nghiệp cân nhắc giữa hai phương án: tổ chức kế toán nội bộ hoặc thuê dịch vụ kế toán bên ngoài. Mỗi mô hình đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc hiểu rõ bản chất pháp lý và hiệu quả thực tế của từng hình thức sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra lựa chọn đúng đắn.
Kế toán nội bộ là gì?
Kế toán nội bộ là hình thức doanh nghiệp tuyển dụng nhân sự kế toán làm việc trực tiếp tại đơn vị, chịu sự quản lý, điều hành và kiểm soát nội bộ.
Theo Luật Kế toán 2015 (Luật số 88/2015/QH13), doanh nghiệp có trách nhiệm:
- Tổ chức bộ máy kế toán phù hợp với quy mô và lĩnh vực hoạt động
- Bố trí người làm kế toán, kế toán trưởng đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện
- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về số liệu kế toán, báo cáo tài chính
Điều này đồng nghĩa: dù sử dụng mô hình nào, trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về doanh nghiệp.
Ưu điểm của kế toán nội bộ
- Chủ động xử lý nghiệp vụ phát sinh hàng ngày: Kế toán nội bộ có mặt trực tiếp tại doanh nghiệp, dễ xử lý hóa đơn, hợp đồng, chứng từ ngay khi phát sinh.
- Kiểm soát dữ liệu và thông tin tài chính tốt hơn: Phù hợp với doanh nghiệp có dữ liệu nhạy cảm hoặc yêu cầu kiểm soát chặt chẽ.
- Phù hợp với doanh nghiệp quy mô vừa và lớn: Đặc biệt là doanh nghiệp có nhiều nghiệp vụ phức tạp, nhiều chi nhánh, nhiều mảng hoạt động.
Hạn chế của kế toán nội bộ
- Chi phí nhân sự cao: Bao gồm: lương, bảo hiểm xã hội, đào tạo, nghỉ việc, tuyển dụng thay thế.
- Phụ thuộc nhiều vào năng lực cá nhân: Nếu kế toán thiếu kinh nghiệm hoặc nghỉ việc đột ngột, doanh nghiệp dễ rơi vào thế bị động.
- Rủi ro sai sót nếu không cập nhật kịp chính sách mới: Chính sách thuế – kế toán thay đổi liên tục, không phải kế toán nào cũng theo sát đầy đủ.
Dịch vụ kế toán thuê ngoài là gì?
Dịch vụ kế toán thuê ngoài là việc doanh nghiệp ký hợp đồng với đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán để thực hiện một phần hoặc toàn bộ công việc kế toán - thuế.
Hình thức này được pháp luật cho phép và điều chỉnh bởi:
- Luật Kế toán 2015
- Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán
Theo Nghị định 174/2016/NĐ-CP:
- Doanh nghiệp được thuê đơn vị dịch vụ kế toán làm kế toán, kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán
- Đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán phải có:
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán
- Kế toán viên hành nghề được Bộ Tài chính cấp phép
Ưu điểm của dịch vụ kế toán thuê ngoài
- Chi phí cố định, dễ dự toán và tối ưu: Không phát sinh chi phí nhân sự, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và startup.
- Đội ngũ chuyên môn, kinh nghiệm đa ngành: Một đơn vị dịch vụ thường xử lý hàng trăm hồ sơ doanh nghiệp, giảm rủi ro sai sót.
- Cập nhật kịp thời chính sách thuế – kế toán mới: Hạn chế tối đa rủi ro vi phạm do áp dụng sai quy định.
Hạn chế của dịch vụ kế toán thuê ngoài
- Phụ thuộc vào quy trình phối hợp: Doanh nghiệp cần cung cấp chứng từ đúng hạn, đầy đủ.
- Cần hợp đồng rõ ràng về trách nhiệm và bảo mật thông tin: Nên lựa chọn đơn vị uy tín, có pháp lý rõ ràng.
Bảng so sánh kế toán nội bộ và dịch vụ kế toán thuê ngoài
| Tiêu chí | Kế toán nội bộ | Dịch vụ kế toán thuê ngoài |
| Chi phí | Cao, phát sinh nhiều khoản nhân sự | Cố định, tiết kiệm, dễ kiểm soát |
| Chuyên môn | Phụ thuộc cá nhân | Đội ngũ chuyên nghiệp |
| Cập nhật chính sách | Có thể chậm | Thường xuyên, kịp thời |
| Rủi ro pháp lý | Cao nếu thiếu kinh nghiệm | Thấp hơn nếu chọn đơn vị uy tín |
| Tính chủ động | Cao | Phụ thuộc quy trình phối hợp |
| Phù hợp | DN vừa và lớn | DN nhỏ, startup, DN tối ưu chi phí |
Căn cứ pháp lý quan trọng liên quan đến hai mô hình kế toán
Luật Kế toán 2015 là căn cứ pháp lý gốc về: Tổ chức bộ máy kế toán; tiêu chuẩn người làm kế toán, kế toán trưởng; Hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán
Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Kế toán, cho phép doanh nghiệp thuê đơn vị dịch vụ kế toán, quy định rõ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán
Nghị định 41/2018/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập. Áp dụng cho: doanh nghiệp, đơn vị dịch vụ kế toán, kế toán viên hành nghề. Nghị định này không điều chỉnh nội dung chuyên môn của dịch vụ kế toán, mà là căn cứ xử phạt khi vi phạm quy định pháp luật.
Quyết định 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, trong đó có ngành dịch vụ kế toán, kiểm toán, khẳng định dịch vụ kế toán là ngành nghề hợp pháp, được Nhà nước quản lý.
Doanh nghiệp nên chọn mô hình nào?
Việc lựa chọn phụ thuộc vào:
- Quy mô doanh nghiệp
- Số lượng và mức độ phức tạp của nghiệp vụ
- Khả năng quản trị và ngân sách
Gợi ý thực tế:
- Doanh nghiệp nhỏ, startup → Dịch vụ kế toán thuê ngoài
- Doanh nghiệp vừa → Kết hợp kế toán nội bộ và thuê ngoài
- Doanh nghiệp lớn → Kế toán nội bộ chuyên trách
So sánh kế toán nội bộ và dịch vụ kế toán thuê ngoài cho thấy không có mô hình nào tối ưu tuyệt đối, chỉ có mô hình phù hợp nhất với từng doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, giảm rủi ro pháp lý và tuân thủ tốt quy định kế toán - thuế.
Nếu bạn đang gặp khó khăn về kế toán hay có nhu cầu thuê dịch vụ kế toán ngoài, hãy liên hệ với Kế toán Đại Dương để được hỗ trợ dịch vụ quyết toán thuế đúng luật, đầy đủ hồ sơ và hạn chế tối đa rủi ro.
Kế Toán Đại Dương sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề về thuế – kế toán.
Hotline: 0966 002 638
Email: [email protected]
Website: https://ketoanthuedaiduong.com/
-cr-220x145.png)
-cr-220x145.jpg)